
Pyetja mbi formën e Tokës ka intriguar studiuesit ndër shekuj. Sot, falë vëzhgimeve shkencore dhe teknologjisë moderne, është vërtetuar se Toka është e rrumbullakët, por jo një sferë perfekte. Forma e saj përshkruhet më saktë si një sferoid i shtypur, pra një sferë e rrafshuar në pole dhe pak e fryrë në ekuator.
Një nga provat më të forta për këtë vjen nga satelitët, të cilët matin me saktësi të lartë madhësinë dhe lakimin e planetit. Edhe nga sipërfaqja e Tokës ka dëshmi të dukshme: anijet zhduken gradualisht pas horizontit, ndërsa gjatë eklipseve hënore vërehet qartë hija e lakuar e Tokës mbi Hënë. Gjithashtu, fakti që në pjesë të ndryshme të botës është njëkohësisht ditë, mbrëmje apo natë, shpjegohet vetëm nga një Tokë e rrumbullakët.
Arsyeja pse Toka nuk është sferë e përsosur lidhet me rrotullimin e saj rreth boshtit. Ky rrotullim, veçanërisht i shpejtë në ekuator, krijon një fryrje të lehtë në pjesën qendrore dhe shtypje në pole. Diferenca mes ekuatorit dhe poleve arrin rreth 21 kilometra, një ndryshim i vogël në dukje, por me pasoja reale.
Si shembull, disa vullkane në Ekuador janë më afër hapësirës sesa maja e malit Everest, edhe pse Everesti është pika më e lartë mbi nivelin e detit. Kjo ndodh pikërisht për shkak të fryrjes ekuatoriale të Tokës.
Për më tepër, graviteti nuk është i njëjtë në çdo pikë të planetit. Ndryshimet në dendësinë e masës brenda Tokës, të shkaktuara nga lëvizjet e mantelit të nxehtë, krijojnë një formë teorike të quajtur gjeoid. Kjo përfaqëson sipërfaqen që do të kishin oqeanet nëse do të ishin plotësisht të qeta. Një shembull i njohur është “Gjeoidi i Ulët i Oqeanit Indian”, ku niveli i detit është dukshëm më i ulët se mesatarja globale.
Shkencëtarët theksojnë se forma e Tokës nuk është statike. Shkrirja e akullnajave dhe zhvendosja e masës së ujit drejt ekuatorit po ndikon gradualisht në rrotullimin e planetit, duke e bërë Tokën pak më pak të shtypur në pole.
Këto ndryshime tregojnë se Toka është një planet dinamik, forma e të cilit vazhdon të evoluojë dhe të matet me saktësi gjithnjë e më të madhe nga hapësira. Gostivari Sot

