Ministria austriake e Mbrojtjes ka paralajmëruar se bota ka hyrë në një rend të ri global, ku sundimi i së drejtës ndërkombëtare po zëvendësohet gjithnjë e më shumë nga “ligji i më të fortit”. Në analizën e saj strategjike “Vlerësimi i Rrezikut 2026”, autoritetet austriake vlerësojnë se rreziku i një konflikti bërthamor është aktualisht “shumë, shumë i lartë”.
Duke prezantuar raportin, koloneli Bernhard Richter theksoi se për 12 deri në 18 muajt e ardhshëm identifikohen tre aktorë dominues globalë – Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Kina dhe Rusia – të cilët e shohin Evropën gjithnjë e më shumë si një sfidë strategjike.
Sipas analizës, Rusia përballet me probleme serioze të brendshme, përfshirë rënien demografike, vështirësi ekonomike dhe ikjen e trurit. Megjithatë, sipas Richter, rreziku që paraqet Moska nuk lidhet me forcën e saj, por me dobësinë dhe potencialin e saj për destabilizim, duke përfshirë arsenalin e madh bërthamor dhe aftësinë për të shkaktuar kaos.
Raporti ngre pikëpyetjen “Fundi i rendit?”, ndërsa Gjeneral Major Ronald Wartock vlerëson se ideja e një rendi botëror liberal dhe demokratik të bazuar në rregulla nuk është më e qëndrueshme. Ai thekson se rendi i ri është konfrontues dhe se tre fuqi të mëdha me ambicie imperialiste – SHBA-ja, Kina dhe Rusia – po përpiqen të ndajnë botën, ndërsa Bashkimi Evropian mbetet i përjashtuar nga vendimmarrja kryesore.
Sipas raportit, BE-ja nuk ka rol aktiv në bisedimet për përfundimin e luftës në Ukrainë dhe ofrimin e garancive të sigurisë për Kievin, ndërsa vetëm disa shtete si Franca dhe Mbretëria e Bashkuar janë të përfshira drejtpërdrejt.
Lufta në Ukrainë mbetet me rëndësi qendrore për sigurinë evropiane dhe globale. Analiza vë në dukje pasojat ndërkombëtare të konfliktit, përfshirë përfshirjen e Koresë së Veriut dhe transferimin e teknologjisë ushtarake ruse, si dhe ndikimin në interesat e sigurisë së Koresë së Jugut.
Raporti paralajmëron gjithashtu për rritje të konflikteve në Lindjen e Mesme dhe Afrikë, që pritet të sjellin shtim të migracionit të paligjshëm drejt Evropës, duke e cilësuar migracionin edhe si pjesë të luftës hibride.
Sipas Wartock, në vitet e ardhshme do të shtohen manipulimet, sulmet kibernetike dhe përpjekjet për të minuar besimin në qeveri, ndërsa proteksionizmi ekonomik shihet si një zhvillim negativ. Ai theksoi se masat gjithëpërfshirëse të sigurisë dhe mbrojtja kombëtare do të fitojnë rëndësi gjithnjë e më të madhe.
Ushtria austriake planifikon investime prej rreth 16.8 miliardë eurosh për modernizim, ndërsa gjetjet e raportit pritet të përfshihen në strategjinë e re të sigurisë kombëtare.
Ndërkohë, Sekretari i Përgjithshëm i Ministrisë së Mbrojtjes së Austrisë, Arnold Kammel, vlerësoi se detyrat e forcave të armatosura po ndryshojnë, duke theksuar se neutraliteti i Austrisë përbën një avantazh për rolin e saj në konsulencë, trajnim dhe mbështetje ndërkombëtare.
Ai theksoi se Evropa duhet të forcojë autonominë e saj strategjike dhe kapacitetet e përbashkëta, duke shtuar se, pavarësisht sfidave, nuk ka arsye për panik, por për një qasje më të bashkuar dhe të qëndrueshme në përballje me rendin e ri botëror.
