Burimet e energjisë së rinovueshme kanë prodhuar më shumë energji elektrike sesa lëndët djegëse fosile në Bashkimin Evropian për herë të parë, tregojnë të dhënat e publikuara më 21 janar 2026. Ky zhvillim shënon një pikë kthese të rëndësishme në tranzicionin energjetik të BE-së drejt burimeve me karbon të ulët, pavarësisht kundërshtimeve nga disa qeveri anëtare.
Sipas të dhënave të organizatës së analizave të energjisë Ember, energjia nga era dhe dielli përbënte 30 për qind të prodhimit total të energjisë elektrike në BE gjatë vitit 2025, ndërsa lëndët djegëse fosile – përfshirë qymyrin, gazin dhe naftën – përbënin 29 për qind.
Rritja prej 19 për qind e kapacitetit të energjisë diellore ka ndihmuar në kompensimin e rënies së prodhimit të energjisë hidroelektrike, e cila u ndikua nga periudhat e gjata të thatësirës. Ndërkohë, prodhimi i energjisë elektrike nga gazi shënoi një rritje prej 8 për qind.
Energjia bërthamore dhe burimet e rinovueshme, së bashku, arritën të përbëjnë 71 për qind të prodhimit total të energjisë elektrike të BE-së, ndërsa përdorimi i qymyrit ra në një nivel historik prej 9.2 për qind. Gjermania dhe Polonia regjistruan nivelet më të ulëta ndonjëherë të përdorimit të qymyrit.
Megjithatë, pavarësisht rritjes së prodhimit të energjisë së pastër, Bashkimi Evropian po përballet me sfida serioze infrastrukturore, veçanërisht në rrjetet e energjisë elektrike. Kufizimet e rrjetit detyrojnë herë pas here prodhuesit e energjisë nga era dhe dielli të ndërpresin prodhimin për të shmangur mbingarkesat, duke ndikuar edhe në çmimet e energjisë elektrike.
Ekspertët e Ember u bënë thirrje institucioneve evropiane që të rrisin investimet në rrjetet elektrike dhe kapacitetet e baterive, me qëllim stabilizimin e çmimeve dhe shpërndarjen më efikase të energjisë së rinovueshme për konsumatorët.
